Lợi ích của việc mua bán sáp nhập doanh nghiệp đối với nền kinh tế

Sáp nhập mua bán doanh nghiệp (M&A) được các chuyên gia kinh tế Việt nhận định là là một phần tất yếu của bất cứ nền kinh tế lành mạnh nào, là công cụ để tái cấu trúc kinh tế rất hữu hiệu. M&A càng sôi động càng mang đến nhiều lợi ích không chỉ riêng các doanh nghiệp mà nên kinh tế Việt cũng được thúc đẩy phát triển. Trước khi tìm hiểu lợi ích của việc mua bán doanh nghiệp đối với nền kinh tế, cùng làm rõ các khái niệm liên quan đến hoạt động M&A này.

M&A là gì

M&A là viết tắt của hai từ Mergers (Sáp nhập) và Acquisitions (Mua lại). Bản chất của hoạt động này là giành quyền kiểm soát toàn bộ doanh nghiệp thông qua hình thức sáp nhập hoặc mua lại giữa hai hay nhiều doanh nghiệp.

Phân biệt mua bán & sáp nhập doanh nghiệp

Giống nhau

  • Cả hai hoạt động đều thay đổi chủ sở hữu lẫn ban lãnh đạo.
  • Chủ thể bị sáp nhập hay mua lại đều trở thành một công ty lớn hơn công ty cũ về quy mô, về tiềm lực tài chính, về nhân sự …

Khác nhau

Sáp nhập doanh nghiệp (DN) là hoạt động hai hoặc nhiều DN cùng “nhập” lại làm một, hình thành nên DN mới lớn hơn sau khi đã thỏa thuận xong về tài sản, thị phần, thương hiệu. Các DN kia sẽ phải chấm dứt hoạt động, cổ phiếu không còn tồn tại, mọi thứ đều phải hoạt động dựa trên DN mới hình thành.  

Ba loại sáp nhập chính:

  • Sáp nhập hàng ngang (Horizontal Merger): Khi các công ty trong cùng một ngành nghề “nhập” lại với nhau, tạo nên doanh nghiệp mới lớn hơn về quy mô lẫn thị phần. Các thương vụ sáp nhập giữa các ngân hàng thương mại trong thời gian qua là ví dụ rõ nhất.
  • Sáp nhập hàng dọc (Vertical Merger): là sự hợp nhất của hai công ty nằm trên cùng một chuỗi giá trị với mục đích  mở rộng về phía trước (Forward). Các thương vụ hợp nhất hàng dọc có thể thấy như Công ty chế biến café mua lại chuỗi cửa hàng hoặc phía sau (Drawback), hay như công ty sữa mua lại trang trại chăn nuôi bò sữa
  • Sáp nhập tổ hợp (Conglomerate Merger): Đây là hoạt động “nhập làm một” của các công ty hoạt động trong những ngành không có quan hệ với nhau, nhằm làm đa dạng hóa hoạt động của doanh nghiệp.

Mua lại hay thâu tóm được: Thông qua việc mua lại toàn bộ cổ phần, nhà đầu tư mua thêm cổ phần hoặc tài sản của DN mục tiêu đủ lớn để khống chế toàn bộ các quyết định của Doanh nghiệp đó.

2 cách mua lại doanh nghiệp:

  • Mua lại tài sản (Acquisition of Assets): nhà đầu tư mua lại toàn bộ hoặc một phần tài sản và/hoặc nợ của công ty mục tiêu (target company);
  • Mua lại cổ phiếu (Acquisition of shares): nhà đầu tư sau khi mua lại cổ phiếu của cổ đông hoặc cổ phiếu đang phát hành sẽ sở hữu số cổ phẩn lớn nhất và có quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh, tốc độ tăng trưởng của công ty. Công ty mục tiêu vẫn tồn tại và các tài sản của nó không bị ảnh hưởng.

Lợi ích M&A mang lại cho các doanh nghiệp

  • Tài chính được cải thiện: bằng cách tăng thêm vốn sử dụng, khả năng tiếp cận thêm nguồn vốn đồng thời hia sẻ rủi ro với nhau. Tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh cũng được tăng cường.
  • Vị thế thị trường được củng cố thêm: M&A sẽ làm tăng thị phần của DN mới hình thành đồng thời tăng quy mô khách hàng, tạo được hệ sinh thái trong bức tranh toàn cảnh kinh doanh. Hội tụ được nhiều kinh nghiệm xương máu cũng như công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực cạnh tranh.
  • Chi phí ngắn hạn giảm đáng kể: Không còn trùng lặp trong phân phối hay khâu cung cấp sản phẩm, dịch vụ. Khi đó DN tiết kiệm chi phí hoạt động lẫn chi phí quản lý hành chính, có thêm ngân sách để đầu tư cho marketing hay R&D.
  • Tận dụng được quy mô dài hạn: Tận dụng kinh nghiệm thành công của các DN sáp nhập cũng như tối ưu hóa được công nghệ đầu tư đồng thời giảm thiểu chi phí chung cho từng đơn vị sản phẩm.    

Lợi ích M&A đối với nền kinh tế

Trong những năm gần đây, hoạt động mua bán sáp nhập doanh nghiệp ở Việt Nam sôi động hơn hẳn. Điều này đã thay đổi bộ mặt kinh tế nước nhà đáng kể khi được các chuyên gia kinh tế nhận định M&A là một kênh huy động vốn hiệu quả, góp phần đa dạng hóa các kênh thu hút vốn cho nền kinh tế Việt Nam.

Các doanh nghiệp nước ngoài có xu hướng thâm nhập vào kinh tế Việt tăng dần mỗi năm, thay vì đầu tư trực tiếp như trước lại sử dụng M&A. Giai đoạn 2016 – 2018 thị trường Việt chứng kiến những thương vụ mua bán và sáp nhập “khủng” của nhà đầu tư nước ngoài. Điều này sẽ làm phong phú thêm hình thức đầu tư bên cạnh việc gia tăng nguồn đầu tư vào nền kinh tế Việt Nam.

M&A cũng góp phần thanh lọc, tái cơ cấu nền kinh tế cũng như thúc đẩy sự phát triển của thị trường Việt theo hướng năng động, thiết thực hơn. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư đủ tiềm lực tài chính, đủ tiềm năng, khát vọng sẽ trụ lại được thị trường. những doanh nghiệp yếu kém, thiếu năng lực sẽ phải chấp nhận rút lui khỏi thị trường bằng cách bán mình cho DN lớn hơn.

Kết

Những lợi ích của mua bán sáp nhập doanh nghiệp không chỉ có vậy. Khi mà hoạt động M&A càng nhộn nhịp càng tạo được áp lực cạnh tranh lên các doanh nghiệp. Một nền kinh tế có sự cạnh tranh gay gắt thì càng có cơ hội phát triển cả chiều ngang và chiều rộng. Bên cạnh đó việc sáp nhập các doanh nghiệp lại với nhau cũng sẽ tạo sự gắn kết để hỗ trợ nhau phát triển.

Tuy nhiên để một thương vụ M&A thành công lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: nhu cầu, giá cả, giải quyết các vấn đề phát sinh hậu sáp nhập…đòi hỏi nhà đầu tư cần có sự tìm hiểu nghiêm túc và cẩn thận trước các thông tin bên lề.

Thảo luận

Để lại bình luận

mood_bad
  • Chưa có bình luận nào
  • chat
    Để lại bình luận
    keyboard_arrow_up