Các hình thức mua lại doanh nghiệp phổ biến hiện nay

Lợi ích của việc mua lại doanh nghiệp là để tăng sức mạnh thị trường cũng như hiện thực hóa tham vọng trở thành người dẫn đạo thị trường các công ty lớn thường tiến hành mua lại đối thủ cạnh tranh hay mua luôn nhà cung cấp, phân phối…. Vậy mua lại doanh nghiệp thực chất là gì? Các hình thức mua lại doanh nghiệp phổ biến hiện nay gồm những gì?  

Hiểu đúng về hoạt động mua lại doanh nghiệp

Mua lại doanh nghiệp được hiểu đơn giản nhất là việc giành quyền kiểm soát, chi phối hoạt động của một doanh nghiệp mục tiêu bằng cách mua lại phần lớn hoặc toàn bộ tài sản hoặc vốn sở hữu của công ty đó.

Lợi ích của việc mua lại doanh nghiệp

  • Thương hiệu đã được công nhận và ít nhiều được biết đến
  • Hàng hóa có sẵn, không cần phải bỏ nhiều công sức tìm kiếm
  • Hệ thống bán hàng, quản lý, marketing… đã xây dựng sẵn, có khung sẵn
  • Sở hữu thêm khối lượng khách hàng mới
  • Được hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn tùy theo lĩnh vực, hợp đồng ký kết
  • Giảm thiểu rủ ro, nhất là khi tham gia vào thị trường mới.
  • Tăng sức mạnh thị trường cũng như hiện thực hóa tham vọng trở thành người dẫn đạo thị trường.

Các hình thức mua lại doanh nghiệp phổ biến hiện nay

Căn cứ vào chức năng của các công ty thành viên

Hoạt động mua lại có thể được phân loại theo 3 hình thức: mua lại theo chiều ngang, mua lại theo chiều dọc và mua lại kết hợp.

  • Mua lại theo chiều ngang trong trường hợp mua lại công ty cùng ngành, đối thủ cạnh tranh trực tiếp, có cùng loại sản phẩm và thị trường. Thương vụ mua lại doanh nghiệp thành công theo hình thức sẽ mang lại cơ hội mở rộng thị trường, tăng hiệu quả trong việc kết hợp thương hiệu, giảm chi phí cố định, tăng cường hiệu quả hệ thống phân phối
  • Mua lại theo chiều dọc tức là mua lại công ty hoạt động kinh doanh trên cùng một chuỗi giá trị. Lợi ích của việc mua lại doanh nghiệp theo chiều dọc sẽ đem lại cho công ty chủ nhiều lợi thế về đầu vào, đầu ra hay khâu kiểm soát chất lượng nguồn hàng cũng như không chế nguồn hàng hoặc đầu ra của đối thủ cạnh tranh.
  • Mua lại kết hợp, nghĩa là đi mua lại các công ty có liên quan cao với ngành mà công ty đang cạnh tranh. Mục đích của hình thức này giảm thiểu rủi ro nhờ đa dạng hóa, tiết kiệm chi phí gia nhập thị trường và đạt được lợi nhuận gia tăng nhờ có nhiều sản phẩm dịch vụ.

Căn cứ vào chủ thể tham gia thương vụ

Mua lại doanh nghiệp căn cứ vào chủ thể tham gia thương vụ có thể được phân chia thành 2 loại: Mua lại trong nước và Mua lại quốc tế

  • Mua lại trong nước: Hoạt động mua lại diễn ra tại một quốc gia với sự tham gia các chủ thể (mua – bán) trong cùng lãnh thổ một quốc gia, không có sự kết hợp giữa các tài sản xuyên biên giới.
  • Mua lại xuyên biên giới: hình thức này có sự tham gia của các doanh nghiệp thuộc hai quốc gia khác nhau.

Căn cứ trên tính chất của thương vụ

Đây là cách phân loại theo UNCTAD (2011), với 4 kiểu:

  • Mua lại kiểu thân thiện (Friendly Takeover) : Tức là “thuận mua vừa bán”, hội đồng công ty mục tiêu chấp thuận điều kiện mua bán của công ty, giao dịch diễn ra nhanh chóng và không có xung đột sự cố gì, các bên đều đạt được những mục tiêu riêng của mình.
  • Mua lại kiểu thù địch (Hostile Takeover): Ngược với mua lại kiểu thân thiện, Hội đồng quản trị của công ty mục tiêu lại từ chối lời đề nghị của công ty mua lại, tuy nhiên doanh nghiệp này vẫn quyết tâm theo đuổi thương vụ đến cùng.
  • Mua lại kiểu thâu tóm ngược(Reverse Takeover): Tức một công ty chưa đủ điều kiện niêm yết đã dùng biện pháp mua lại doanh nghiệp để nắm quyền kiểm soát một công ty đã niêm yết. Cổ phiếu của công ty mua lai sẽ nghiễm nhiên được niêm yết trên thị trường chứng khoán bằng việc đổi tên cổ phiếu đã niêm yết.
  • Mua lại kiểu Backflip (Backflip Takeover): Kiểu mua lại này được hiểu là doanh nghiệp đi mua lại chấp nhận biến mình trở thành công ty con của công ty bị mua lại. Thường được sử dụng trong trường hợp công ty đi mua tuy lớn hơn về tài chính nhưng lại ít danh tiếng hơn mua lại một công ty đang khá chật vật về tài chính nhưng lại có danh tiếng lớn.

Lưu ý trước khi mua lại doanh nghiệp

Lợi ích của việc mua lại doanh nghiệp rất lớn có thể là đòn bẩy để công ty phát triển, tăng thêm lợi nhuận cho cổ đông. Nhưng đừng vì lợi ích đó mà quên đi các tiêu chí cần phải cân nhắc kỹ trước khi tiến hành chọn mua bất kỳ doanh nghiệp nào.

  • Tìm hiểu kỹ lịch sử kinh doanh của doanh nghiệp mục tiêu, xem công ty đã rao bán lần nào chưa. Yêu cầu được xem hồ sơ của hoạt động trong một vài năm gần đây
  • Doanh nghiệp đã tồn tại được bao lâu kể từ lúc thành lập đến khi bán?
  • Vì sao chủ doanh nghiệp lại bán ?
  • Cách xác định giá của doanh nghiệp mục tiêu?
  • Giá bán đã bao gồm log , sở hữu trí tuệ, khách hàng, hàng hóa, website và domain, các kênh mạng xã hội ,…chưa?
  • Thời điểm trước khi bị mua lại, doanh nghiệp mục tiêu đã lên kế hoạch kinh doanh và kế hoạch marketing chưa ?
  • Giá trị của thương hiệu? Cách định giá thương hiệu là gì?
  • Trong thời gian chuyển đổi chủ doanh nghiệp có sẵn sàng hỗ trợ đào tạo không?
  • Xem quan sổ cái để biết công nợ, tài khoản, tài sản …thời điểm hiện tại.
  • Nghiên cứu thêm về luật, giấy phép, yêu cầu … chuyển nhượng sở hữu

Thảo luận

Để lại bình luận

mood_bad
  • Chưa có bình luận nào
  • chat
    Để lại bình luận
    keyboard_arrow_up